پیشی پیشی ملوسم

آلبوم عکس گربه های مامانی - همه چیز در مورد گربه ها

 
ویکی پدیا : گربه ایرانی

گربه ایرانی

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد

پرش به: ناوبری, جستجو
گربه ایرانی

گربه ایرانی (نام جهانی: Persian cat) یکی از کهنترین گونه‌های گربه با شهرتی جهانی است. گربه‌های مو بلند از حدود سده‌ی ۱۶ میلادی و حتی زودتر از آن در کشور ایران دیده شده‌اند.این گربه‌ها در سال ۱۶۲۰ توسط پییترو دلا ول به ایتالیا و فرانسه و پس از آن به انگلستان وارد شدند.

 

فهرست مندرجات

[نهفتن]

[ویرایش] محبوبیت

تصاویر گربه‌های ایرانی در بسیاری از کتابهای علمی و تاریخی، نقاشی‌ها، عکس‌ها و حتا تمبرهای باخترزمین دیده می‌شود. در ایالات متحده، گربه‌های‌ ایرانی، محبوب ترین نوع گربه برای دوستداران نگهداری گربه است. حتی تمبرهای پستی فراوانی در این کشور با تصویر گربه‌های ایرانی به چاپ رسیده، همچنین در روسیه، مجارستان، کنگو، جمهوری آذربایجان، چک و ... [۱] آرم موزه الماس در آمستردام هم یک گربه ایرانی سپید است که تاجی از الماس بر سر گذاشته است.

در بریتانیا اما روند محبوبیت گربه ایرانی به مرور پایین آمده و از رتبه نخست در سال ۱۹۸۸ به رتبه پنجم در سال ۲۰۰۸ رسیده است. این داده‌ها البته مربوط به گربه‌های ثبت شده و شناسنامه‌دار هستند.

در خود ایران ولی کمتر کسی از شهرت جهانی گربه‌های ایرانی با خبر است. حتی عبارت Persian Cats در هیچیک از کتاب‌های درس زبان انگلیسی مدارس دیده نمی‌شود و این عبارت که در فرهنگ و دانشنامه‌های جهان ثبت شده، در داخل ایران برای بسیاری ناآشناست.[۲]

[ویرایش] ویژگی‌ها

هیچ گربه وحشی مو بلندی وجود ندارد و به‌گونه‌ای ویژه، این یک جهش ژنتیکی در گربه مو کوتاه است که تحت تاثیر آب و هوای سرد ایران قرار گرفته‌است. در گذشته تصور می‌شد این گربه از نسل گربه‌های وحشی آفریقایی باشد اما این نظریه امروزه رد شده است. ظاهر این گربه به این صورت که کنونی نبوده و ظاهر کنونی این گربه حاصل صدها سال نژاد پروری اروپاییان است. در واقع نسل کنونی این گربه‌ها بسیار زیباتر از نسل گذشته آنهاست.

یک گربه ایرانی اصیل موهایی پر پشت دارد. دارای پاهایی کوتاه یک سر بزرگ و پهن همراه با گوش‌ها و چشم‌هایی جدا و دور از هم و یک دهان کوچک است. چشم‌های آنها بسیار حساس است و صاحب این گربه باید هر روز دست‌کم یک بار آنها را تمیز کند. حالت بینی و دهان کوچک آنها باعث می‌شود گرد و غبار به آن جذب شود و نفس کشیدن را برای او سخت کند. همچنین این گربه به خاطر موهای بلندش باید هر روز پاکیزه، موهایش شسته و شانه زده شود.

عمر این گربه حدود ۱۰ سال است، اما در شرایط خوب تا ۱۹ سال هم می‌رسد. رنگ چشمانشان آبی یا نارنجی یا دو رنگ است البته نوع چشم آبی آنها آمادگی کوری دارد.

[ویرایش] نگهداری

گربه‌های ایرانی نیازمند نگهداری ظرافتمندی هستند. به‌دلیل موهای بلندشان باید مرتب حمام برده شده و به دقت خشک شوند. موهایشان باید هر روز شانه شود و چشمان‌شان برای جلوگیری از کبره بستن باید دایما" تمیز شوند.

[ویرایش] پیشینه نژاد

پیشینه گربه ایرانی در حقیقت تاریخچه همه نژادهای مو بلند است، زیرا تقریباً با اطمینان می‌توان گفت که تمام گونه های مو بلند از نژادهای ایرانی پدید آمده‌اند . البته نژاد Balinese (سیامی مو بلند) و نژادها سومالی (Abyssinian مو بلند) دو استثنا بر این مدعا هستند. تصور می شود این نژاد‌ها از جهش یک نژاد مو بلند مستقل به وجود آمده باشند.

این که نخستین گربه‌های ایرانی چه زمانی و در کجا پیدا شده‌اند، روشن نیست . با این حال شهرت و افتخار آنها به طور کلی نصیب ایران (Persia) شده است. گربه‌های مو بلند از حدود سده ۱۶ میلادی و حتی زودتر دیده شده‌اند و این در زمانی بوده است که نخستین گربه‌های از این نوع به اروپا راه یافته اند. هیچ گربه ای از نژادهای وحشی وجود ندارند که موهای بلند داشته باشند ، بنابراین باید پذیرفت که این ویژگی از یک جهش در گربه های مو کوتاه که شاید از مصر بوده‌اند ایجاد شده است. آب و هوای سردتر زمستانی ایران چنین جهشی را امکان پذیر کرده است.

از زمان پدید آمدن این گربه‌ها علاقه زیادی در بین دوستداران گربه برای نگهداری آنها ایجاد شد. این علاقه باعث شد که این گربه‌ها ارزش بیشتری نسبت به خویشاوندان مو کوتاه خود پیدا کنند.

پنداشته می‌شود گربه‌های خانگی به نام علمی Felis Catus ، از گربه جنگلی Felis Chaus یا گربه وحشی افریقایی ، Felis Lybica گرفته شده باشند. این گونه، به گفته بعضی از جانور شناسان نوع ویژه‌ای از گربه وحشی اروپایی، Felis Sylvestris تلقی می‌شوند. اگر این نظر درست باشد، گربه خانگی با نام باشکوه‌تری یعنی Felis Sylvestris Catus ، نامگذاری خواهد شد.

[ویرایش] گربه های اصیل ایرانی

گربه‌های اصیل ایرانی امروزی، از نظر طول موها ، رنگ و آناتومی از شباهت کمتری نسبت به همنوعان نخستین خود برخوردارند. این پدیده حاصل سالها کوشش پی‌گیر در جفت کشی انتخابی این موجودات است. اگر می توانستیم به زمان‌های پیش برگردیم ، متوجه می شدیم که گربه‌های مو بلند از ایران به اروپا، به‌ویژهفرانسه ، جایی که مورد توجه زیاد مردم قرار می گرفتند ، برده می‌شدند.

طبیعی‌دان فرانسوی Comet de Buffon کتاب Historie Naturelle خود را در سال ۱۷۵۶ میلادی نوشت. او در کتاب خود، به متنی از سده‌ی ۱۶ میلادی که به وسیله یک جهانگرد ایتالیایی به نام Pierto della vella نوشته شده، اشاره کرده است. این جهانگرد، گربه‌های مو بلند آن روز را توصیف کرده و بر این نکته تأکید نموده که آنها از منطقه‌ای در شمال ایران به نام خراسان آمده‌اند. او گفته آنها نژادی هستند با موهای بلند ، نرم و شبیه ابریشم ، مخصوصاً در قسمت دم. او همچنین آنها را به رنگ یک دست خاکستری تشریح کرده است که در بخش سر، کمی تیره تر بودند. از ویژگی دیگر این گربه ها ، اهلی بودن آنها بوده است. Buffon ذکر کرده که جدا از رنگ ، این نژاد دقیقاً مشابه نژادهایی بوده که در فرانسه Angora شناخته می شود.

نژاد Angora نژادی بوده که در زمانهای کهن‌تر به سفیدی رنگ مشهور بوده است ، ولی در واقعیت آنها رنگ های مختلفی داشته اند. با این حال رنگ سفید آنها که نزد اشراف زاده های فرانسوی و اروپایی نگهداری می شدند ، از محبوبیت بیشتری برخوردار بوده است. نژاد Angora بومی کشور ترکیه بوده است. دیپلمات پرآوازه فرانسوی Cardinal Richelieu که در سال ۱۶۴۲ میلادی از دنیا رفت ، از دوستداران فوق العاده گربه ها بوده است. شگفت این که او درست در زمانی می زیست که کلیسا خود از بزرگترین دشمنان گربه ها بوده و به دستور آنها ، گربه ها را از بالای برج ها پایین می انداختند ، می سوزاندن و از راه های مختلف با بی رحمی با آنان رفتار می کردند. Richelieu صاحب یک Chat Angora به نان Lucifer به رنگ سیاه بوده است. به نظر می رسد که در آن روزگار بیشتر موضوع این بوده که چه کسی صاحب گربه است. در واقع وضعیت صاحب گربه تعیین کننده این موضوع بوده که آیا گربه ها دارای روحی پاک ، یا همنشین و هم قدم شیطان اند.

به همین ترتیب شاید می بینید در اروپا در قرن ۱۹ میلادی ، گربه های مو بلند را بنابر میل صاحبان آنها گربه ایرانی یا Angora می نامیدند و این حقیقت که تفاوت های کوچکی چه از نظر موها و چه استخوان بندی بین این دو نزاد شبیه به هم ولی مختلف وجود داشته ، مورد توجه واقع نشده است. Harrison Weir انگلیسی که از او به عنوان پدر نگهداری از گربه های خانگی یاد می شود ، در اواخر قرن ۱۹ میلادی گفته که گربه ای دو رگه زیادی به عنوان نژاد روسی ، Angoran یا نژادهای ایرانی به فروش می رسیدند که این نکته به روشنی نشان می دهد که او به تفاوت میان گونه های ایرانی و Angoran واقف بوده است. مشاهده تابلوهای نقاشی از گربه هایی که به همراه صاحبان خود در طول قرن ۱۸ میلادی به تصویر کشیده شده اند ، تصویر واضحی از ظاهر گونه اصیل گربه ایرانی به ما می دهد و آنها خیلی شبیه Angora های امروزی بوده اند. این بدین معنی است که آنها یک سر عادی گربه مانند با پوزه ای که به طور آشکار گُوه مانند است ، دارند. آنها استخوان بندی خوبی داشتند ولی نه خیلی حجیم. موها خیلی بلند و ابریشمی ، نه بیش از اندازه فشرده و نه پشم مانند بوده اند. در سال ۱۹۶۸ میلادی Chas Ross گفته جالبی را در کتاب Book Of Cats راجع به گربه های ایرانی ذکر می کند. با وجود این که او همانند Buffon که در ۱۰۰ سال قبل از خود رنگ گربه های ایرانی را خاکستری می دانسته ، ولی بر این نکته نیز تأکید می کرده که نژاد گربه ایرانی موهای بسیار بلند و ابریشمی ، شاید بیش از نژاد Angora داشته اند. او ادامه می دهد آنها بی اندازه آرام و ملایم از لحاظ رفتاری بوده و احتمالاً یکی از زیباترین این گونه بوده اند. به نظر می رسد که در آن دوران رنگ آنها ، نه استخوان بندی آنها معیار اصلی افتراق بین گربه های اصیل ایرانی و گربه Angoran بوده است. در هر صورت در آن زمان هیچ انجمنی برای گربه ها ، هیچ کتابی برای جفت انداختن آنها و هیچ شجره نامه ای برای ارزشیابی آنها وجود نداشته است. اگر شخصی ادعا می کرده که دارای یک گربه ایرانی یا Angoran است ، هیچ کسی واقعاً نمی توانست خلاف ادعای او را ثابت کند (غیر از طریق رنگ آنها) ، زیرا هیچ استاندارد و هیچ راهی برای نفی چنین گفته ای وجود نداشته است.

[ویرایش] منبع

  • مشارکت‌کنندگان ویکی‌پدیا، «Persian cat»، ویکی‌پدیای انگلیسی، دانشنامهٔ آزاد. (بازیابی در ۹ اوت ۲۰۰۸).

 

[ویرایش] پانویس

  1. نجات گربه ایرانی از ماشین لباس‌شویی. رادیو زمانه. بازدید در تاریخ ۲۹ می ۲۰۱۰.
  2. گربه ایرانی: غریب در خانه. رادیو زمانه. بازدید در تاریخ ۲۹ می ۲۰۱۰.

[ویرایش] نگارخانه گونه‌های گربه ایرانی

[ویرایش] پیوند به بیرون